Ülkemizde büyük ilgi gören Şans Oyunları İlk Ne Zaman Ortaya Çıktı? Tarihi nedir? konularında sıklıkla sorular gelmektedir. Bilinmelidir ki toplumumuz iki yüz yıla yakın bir süredir, şans oyunlarına ilgi duymaktadır. Bu nedenle de geçmişten günümüze şans oyunları anlamında ciddi bir birikim ve gelişim söz konusudur.

Tarihi Piyango Bayileri

Türkiye’nin farklı illerinde yer alan farklı bayiler, kazandırdıkları büyük ikramiyeler nedeniyle şanslı bayi olarak anılıyor. Bunlar arasında en ünlüsü ise Eminönü’nde yer alan Nimet Abla. İnsanlar sadece bu bayiden bilet alabilmek için şehir bile değiştiriyor. Nimet Abla hala popülerliğini sürdürse de eskiden Tek Kollu Cemal, Uzun Ömer ve Cüce Simon da ünlü bayiler arasında yer alıyordu.

Anadolu’da ilk piyangonun 1850’li yıllarda Karamanlılar tarafından ”Pianko ‘ olarak basıldığı ve çekiliş yapıldığı belirlendi. Karamanlıca olarak Kayseri’nin şimdilerde Talas ilçesine bağlı Zincidere mahallesinde basılan piyango biletinin üzerinde (Kayseri’de Agios Vasileois Ek kışlasının inşasına medar olmak üzere PİANKO. Beheri 20 kuruşluk, 2000 adet bilet olup, bunların 10 adeti kazanacak her biri 20 Mahmudiye ile 2 dörtlü krımitza. Yevmiye keşidesi gazeteler ile ilan olunacak.) yazıyor. (Aşağıda)

Türkiye Piyango tarihinin ilk örneği 1850

Tarihsel gelişim süreçleri ile birlikte resmi veriler ışığında toplumumuzda şans oyunlarının kronolojik olarak geçmişi şu şekildedir;

  • İlk olarak Osmanlı İdaresi tarafından yabancı şans oyunu biletlerinin ülkeye sokulma girişimine yasak konulmuştur.
  • Uzun yıllar boyunca ülke genelinde her türlü şans oyununa yasak getirilmiştir.
  • Ancak I. Abdülaziz Han dönemine gelindiğinde şans oyunları tekrar ortaya çıkarak gündeme gelmiştir,
  • Dönemin Danıştay idaresi tarafından Osmanlı toplumunda ihtiyaç sahiplerine tahsis edilmek amacıyla, piyango icraatlarına izin verilmiştir,
  • Yabancı Piyangoya izin verilmiştir,
  • İzmir Osmanlı Piyangosu kurulmuştur,
  • Yardım Sergisi Piyangosu 1898 yılında kurulmuştur,
  • 1917 yılında da Donanma Cemiyeti Piyangosu kurulmuştur.
  • Osmanlı Devleti’nin son yılları olması nedeniyle beklenen ilgi o dönemde oluşmamıştır.

Şans Oyunları Cumhuriyet ve Yakın Tarih Dönemleri

Osmanlı Devleti’nin son dönemlerine doğru şans oyunları Avrupa kaynaklı olarak dikkat çekmiştir. Ancak bu girişime karşılık devlet tarafından şans oyunları resmi olarak yasaklanmış, yüksek mahkeme kararı ile de yalnızca ihtiyaç sahiplerine yönelik bir çekiliş haline getirilmiştir. İlerleyen dönemler bakımından şans oyunları kronolojisi ise şu şekildedir.

  • Cumhuriyetin ilanından sonra yeni yönetim tarafından atılan adımlar ve gerçekleştirilen reformlar ile 1926 ile 1939 yılları arasında Tayyare Piyangosu tesis edilmiştir.
  • 1939 yılında ise günümüzde de varlığını korumakta olan Milli Piyango İdaresi kurulmuştur.
  • Milli Piyango idaresinin resmi olarak kurulmasının ardından günümüzdeki işletme tarafından ilk milli piyango çekilişi yine 1939 yılında resmi olarak oynatılmıştır.

Buna göre Türk Toplumu piyango alışkanlığını son iki yüzyıl içinde kazanmıştır denilmesi kesinlikle doğru olacaktır. Günümüzdeki ilgi ve talep ilk dönemlerde olmasa da günümüze gelindiğinde büyük bir organizasyon halini almıştır.

Osmanlı’da Piyango

    • İzinli Yabancı Piyango
    • İzmir Osmanlı Piyangosu
    • İane (Yardım) Sergisi Piyangosu 1898 – 1899
    • Ziraat Bankası Piyangosu 1906 – 1909
    • Donanma Cemiyeti Piyangosu (1917)

    Eşya Piyangoları

    • Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar
    • Türk Ocağı Eşya Piyangoları
    • Banka Piyangoları

    Tayyare Piyangosu 1926 – 1939

    Milli Piyango İdaresi 1939 – …..

    Şans Oyunları Günümüz

    Günümüzde şans oyunları her hafta sayısı milyonları aşan kişi tarafından oynanmaktadır. Kimi bireyler için bir tutku halini alan milli piyango, düzenli bir şekilde sevenleri tarafından oynanır. Ülkemizde resmi olarak icra edilen ve Milli Piyango İdaresince düzenlenen 4 adet farklı şans oyunu bulunmaktadır.

    Sayısal Loto, Süper Loto, On Numara ve Şans Topu adı altında farklı tarihlerde çekilişler yapılarak talihliler belirlenir. Talihlilerin büyük ikramiye kazanmaları 6 bilmelerine bağlı kılınmıştır. 6 bilen talihliler ödüllerini 1 yıl içinde almak zorundadır. Bir yıllık süre içinde talep edilmeyen ödüllerin hakkı, hak sahiplerinden alınarak doğrudan devlet hazinesine bağışlanmaktadır.